من آلیسم و اینجا سرزمین عجایب

من آلیسم، مثل خیلی از آدمای دیگه! فکر نکنید که من از این اسم خیلی خوشم میاد یا این اسم بر می‌گرده به یه خاطرهٔ عاشقانه در دوران جوانی (گرچه هنوز پیر نشدم) یا من خیلی آدم روشنفکری هستم و معتقدم این اسم و این کتاب یه کتاب خیلی فلسفی و از این حرفاست یا به خاطر این که کسی منو نشناسه این اسم رو انتخاب کردم. من همیشه اسمم رو اینجوری می‌نویسم: AliS. حرف Sش هم حرف اول فامیلی منه: Sabzevari. خوب این کلمه رو میشه اینجوری هم خوند: Alice. یه روز تصمیم گرفتم یه وبلاگ برا خودم تأسیس کنم. داشتم فکر می‌کردم اسمشو چی بزارم. خوب به این اسم رسیدم. اسم وبلاگم رو اسم همون کتاب معروف گذاشتم که ازش خوشم میاد. باور کنید تا حالا هم نخوندمش. (پس چه‌جوری ازش خوشم میاد!) همهٔ کسایی که این بلاگ رو می‌خونن هم می‌دونن که اینجا مال کیه. تازه خیلی‌ها هم می‌دونن که اینجا مال کیه و اصلاً اینجا رو نمی‌خونن!

اما وقتی زمان گذشت و من به این بلاگ عادت کردم، به اسمش هم عادت کردم. به اسم بلاگم بیشتر فکر کردم. به خاطر همین خیلی مطالب اینجا وجود داره که با اسم وبلاگ مرتبطه. بعد از مدتی وقتی پست‌های قدیمی خودمو می‌خوندم یاد خاطراتم می‌افتادم. دیدم میشه تغییرات و بزرگ شدن منو تو این بلاگ دید. دیدم وبلاگم دقیقاً زندگی‌نامهٔ منه. با خودم عهد کردم این بلاگ با خودم هیچ فاصله‌ای نداشته باشه. اگه من اشتباه می‌کنم آلیس هم اشتباه کنه. اگه من آدم خردمندی هستم، آلیس هم آدم خردمندی باشه. آلیس خود من باشه نه یه «از ما بهترون»! چیزی که برای من ارزش داره اینه که وقتی پست آخرم رو با پست اولم مقایسه کنی تغییر طرز تفکر من رو بشه دید و من بتونم از این تغییر خودم دفاع کنم، یا حتی بفهمم که روز به روز آدم چرت‌تری شدم.

چطور می‌تونم خودمو یه آدم آزادی‌خواه بدونم ولی اجازه ندم دیگران منو نقد کنن؟

چطور می‌تونم خودمو یه آدم آزادی‌خواه بدونم ولی خودمو سانسور کنم تا دیگران و خودم نفهمیم من کی هستم؟

چطور می‌تونم خودمو یه انسان بدونم ولی خودمو یه جوری نشون بدم که انگار من هیچ اشتباهی نمی‌کنم؟

چطور می‌تونم خیلی از کارایی که می‌کنم رو از دیگران پنهان کنم ولی ادعا کنم که به خدا اعتقاد دارم و هیچ کاری از اون پنهان نمی‌مونه؟

دنیا هیچ چیز رو فراموش نمی‌کنه. چون آدما هر کاری که بکنن تا آخر دنیا رو سرنوشت بشر تأثیر می‌ذاره. پس بهتره این خیال خام رو از سر خودمون دور کنیم که می‌تونیم از مسئولیت کارهایی که در گذشته کردیم شونه خالی کنیم. حداکثر بتونیم جبرانشون کنیم.

اعتراف می‌کنم که خیلی وقتا به‌جای اینکه حرف خودمو اینجا بنویسم یه شعر یا یه جمله از یه کتاب یا یه آهنگ اینجا گذاشتم. اما این فقط منم که فراموش می‌کنم چی فکر می‌کردم و چه کار کردم، نه دنیا. شاید اون شعر یادم بیاره. اعتراف می‌کنم خیلی وقتا جرأت نکردم اون چیزی که باید اینجا بنویسم. اعتراف می‌کنم بعضی وقت‌ها از این که این وبلاگ خواننده داره ناراحت می‌شم و بعضی وقتا از این که این وبلاگ خواننده نداره!

پست قبلیم تنها پستی بود که دیگه دیده نمی‌شه. پاکش نکردم ولی فکر نکنم دیگه عمومی‌اش کنم. مگر اینکه کسایی که ازم خواستن پاکش کنم، اجازه بدن. با این که از بابت اتفاق‌هایی که افتاد ناراحتم ولی خوب شد که همهٔ کسایی که باید و نباید این پست رو خوندن. چه جنایتی می‌شد اگه من اون پست رو می‌نوشتم و کسی نمی‌تونست از خودش دفاع کنه. چه جنایتی می‌شد اگه من فقط با نگرش خودم قضیه رو توصیف می‌کردم و هیچ کسی نمی‌گفت داری اشتباه می‌کنی. و چه خوب شد من بازم فهمیدم که کلمات هیچ وقت، هیچ وقت نمی‌تونن اون چیزی که اتفاق افتاده و اون چیزی که من فکر می‌کنم توصیف کنن. هر لحظه که احساسی یا تفکری رو به زبون میاریم، کاری جز جنایت نکردیم. جنایت مجروح کردن حقیقت؛ جنایت پست کردن حقیقت؛ و جنایتی که با قربانی کردن حقیقت به پای خودمون مرتکب می‌شیم.

یه حرف کوچیک به اونایی که وبلاگ دیگران رو می‌خونن: هیچ‌وقت یه پست رو بدون کامنت‌هاش نخونین!

اعتراف می‌کنم علت این که این پست رو گذاشتم حرف‌هایی بود که راضیه به من زد. اینجا نه جانب خودم رو گرفتم و نه جانب راضیه. فقط سعی کردم جانب حقیقت رو بگیرم. اگه نتونستم شما این کار رو بکنید.

If You Were A Sailboat

If you were a cowboy I would trail you,
If you were a piece of wood I’d nail you to the floor.
If you were a sailboat I would sail you to the shore.

If you were a river I would swim you,
If you were a house I would live in you all my days.
If you were a preacher I’d begin to change my ways.

Sometimes I believe in fate,
But the chances we create,
Always seem to ring more true.
You took a chance on loving me,
I took a chance on loving you.

If I was in jail I know you’d spring me,
If I was a telephone you’d ring me all day long.
If I was in pain I know you’d sing me soothing songs.

Sometimes I believe in fate,
But the chances we create,
Always seem to ring more true.
You took a chance on loving me,
I took a chance on loving you.

If I was hungry you would feed me,
If I was in darkness you would lead me to the light.
If I was a book I know you’d read me every night.

If you were a cowboy I would trail you,
If you were a piece of wood I’d nail you to the floor.
If you were sailboat I would sail you to the shore.

If you were sailboat I would sail you to the shore.

If you were sailboat I would sail you to the shore.

—

A song by katie Melua From the album Pictures

[Watch on Youtube]

تأثیرگذارترین‌ها

دیشب از ساعت ۱:۳۰ تا ساعت ۶ صبح یه‌سره داشتم حرف می‌زدم! به خاطر همین (البته این یه بهونه بیشتر نیست!) تا ساعت ۱:۳۰ ظهر امروز خواب بودم. حرف‌هایی که زدم بیشتر از همه خودم رو به فکر فرو برد. که چه چیزهای کوچیکی تو زندگی چه تأثیرات بزرگی تو طرز تفکر آدم می‌گذارند.

تأثیرگذارترین‌ها در زندگی من: مواردی که در ادامه این پست آوردم چیزهایی هستند که روش فکر کردن من رو خیلی زیاد تحت تأثیر خودشون قرار داده. من هیچ وقت فراموششون نمی‌کنم و هر وقت کسی با من بحث کنه تأثیر اینها رو می‌تونه تو حرف‌های من رصد کنه.

نظریه مدلسازی شیء گرایی: وقتی زیاد OO برنامه‌نویسی کنی تمام دنیا رو مثل Objectهایی می‌بینی که تو برنامه‌نویسی ازشون استفاده می‌کنی. وراثت (یا بهتره بگم تعمیم) اصل مهمی بود که با در نظر گرفتنش می‌شد اشیاء رو تقسیم‌بندی کرد و بهتر شناختشون و رفتارشون رو پیش‌بینی کرد. Propertyها مفاهیمی بودن که باعث شدن مفهوم گسترده‌تری به کمک نظریه کنترل مدرن به نام State شکل بگیره و هم‌چنین معیار مشخصی برای جداسازی اشیاء و دسته‌بندی اونها از هم وجود داشته باشه. مفهوم تعریف از این طریق شکل گرفت و اختلاف اشیاء در اختلاف Propertyها و متدهایی شد که داشتند. فرق Class و Instance بسیاری از کج‌روی‌های فکری رو اصلاح کرد و ابهامات زیادی رو در مورد مشاهدهٔ پدیده‌ها و اشیاء برطرف کرد. و بالاخره Methodها، Propertyها و Eventها سه عاملی بودن که دینامیک جهان و تأثیری که اشیاء از هم می‌پذیرند رو توضیح می‌داد. این نظریه باعث شد که من تمام جهان رو به‌صورت یک کل ببینم و به این باور برسم که رفتار هر موجودی در جهان روی تمام موجودات دیگر تأثیر می‌گذارد.

نظریه تکامل داروین: مطمئنم این نظریه سبک فکر کردن بسیاری از خوانندگان این وبلاگ رو تحت تأثیر قرار داده. این نظریه پدیده‌ٔ حرکت خود به خودی کل جهان به سمتی که یک یا تعدادی فاکتور را بهبود می‌بخشد توضیح می‌دهد. به نظر من اون چیزی که خیلی‌ها بهش می‌گن جبر تاریخ یا اون چیزی تو کتاب‌های دینی ما با اصطلاح سنت‌های الهی بیان می‌شد همون نظریه تکامل داروینه که صحبت در موردش به تحقیق بیشتری از طرف من احتیاج داره. شاید یه روزی این حرف‌ها رو با سند و مدرک گفتم.

نظریه کنترل مدرن: این نظریه چند مفهوم رو بیان کرده: توصیف معادله دیفرانسیلی از پدیده‌ها که ماهیتی شبیه به مرغ و تخم‌مرغ دارند، مفاهیم State و ورودی و خروجی یک سیستم، شکل دیگری از مفهوم Propertyها در مدلسازی شیء گرایی و شاید چیزهای دیگه‌ای که یادم نمیاد! به نظر من نظریه کنترل مدرن در مورد همون چیزهایی حرف می‌زنه که نظریه مدلسازی شیء گرایی حرف می‌زنه.

اقتصاد (البته از طریق کتاب آقای Mankiw): اقتصاد خیلی از درگیری‌های فلسفی ذهنی آدم رو حل می‌کنه. نگرشی که علم اقتصاد به مفاهیمی مثل «رفتار انسان»، «عدالت»، «سود»، «نیاز» و چیزهای شبیه به این داره انسان رو متحول می‌کنه. به نظر من اقتصاد و پایه‌های فلسفی اون و اخلاق دانشمندانش مهم‌ترین ابزار برای گفتگو هستند. گفتگویی که به نظر من بعد از دانش مهم‌ترین چیزیه که انسان جامعهٔ امروز باید بهش بپردازه. بخش‌هایی از اقتصاد و نظریه تکامل از این نظر که مفهوم ناشناخته‌ای مثل Invisible hand  و حرکت خود به خودی به سمت یک وضعیت مناسب رو توضیح می‌دن خیلی به هم شبیه‌اند. البته منظورم اون بخش‌هایی است که اقصاد آزاد رو راه‌حل می‌دونه (قابل توجه آدرین!). و نکتهٔ آخر اینکه یه جاهایی از اقتصاد یه چیزهایی رو ثابت می‌کنه که دهن آدم از اینکه تمام عمرش فکر می‌کرده برعکسش درسته، باز می‌مونه!

چیزهایی که تا اینجا گفتم همه مدل‌هایی بودن که سعی کردن جهان اطرافمون رو بهتر توصیف کنن و هر کدوم نقاط ضعف و قوتی دارند. انسان همیشه دنبال یه روش جامع می‌گرده که بتونه باهاش جهان رو توصیف کنه. ممکنه یه روزی همشون ناکارآمد بشن!

فیلم Ratatouille: در مورد این فیلم فقط همین رو می‌تونم بگم که طرز تفکر من رو در مورد لذت بردن تحت تأثیر قرار داد!

چیزهایی که احتمال می‌دهم در زندگی من تأثیرگذار باشند: حالا که این همه چیزهای جورواجور تو زندگی من تأثیر گذاشته یه چیز رو سرلوحه قرار دادم: «به هر حرفی و طرز تفکری با «بودِشِ متحول‌شونده» گوش کن! شاید متحول شدی» همون‌طور که قبلاً این اتفاق بارها افتاده.

الگوریتم‌های شبکه عصبی: من فکر می‌کنم این الگوریتم در مورد فرآیند فکر کردن آدما و حافظه و خیلی چیزا که الآن نمی‌تونم پیش‌بینی کنم حرف‌هایی داشته باشه که به درد زندگی می‌خوره.

کارل گوستاو یونگ: این آدم یکی از کسانی است که احتمالاً تو حوزه‌هایی فکر می‌کرده که من هیچ وقت فکر نکردم. احساس می‌کنم درک حقیقت انسان و جهان اونقدر مهم هست که آدم همیشه آماده باشه تمام نگرش فکری‌اش رو عوض کنه. آقای یونگ یه کاندید برای این کاره!

خودم می‌دونم! خیلی چیزهای دیگه هستن که تو نگرش فکری من تأثیر گذاشتن ولی من اینجا نیاوردم. یا به طور ناخودآگاه بهشون ظلم کردم یا یادم نیومده.

یک خواب آرام

به یاد نادر ابراهیمی

مرد مساوی‌ها

یه روز یه بنده‌خدایی که ایرانی بود و آنالیزور تیم ملی کرهٔ جنوبی هم بود پا شد اومد ایران و مربی پرسپولیسی شد که اوضاع خرابی رو تو لیگ برتر داشت تجربه می‌کرد. این بنده‌خدا همونطور که می‌دونید افشین قطبی بود. دوستمون ظاهراً شایستگی‌هاشو در طول دورهٔ مربی‌گریش به همه نشون داد.

بعد از اتفاقات بامزه‌ای که با امیر قلعه‌نویی برای تیم ملی‌مون افتاد، دخالت مستقیم دولت رو در فوتبال ایران تجربه کردیم. خود جناب احمدی‌نژاد یه جملهٔ معروف هم داره که تو گفتگوی ویژهٔ خبری در این باره گفته: «من به علی‌آبادی گفتم علی‌آبادی، نکن این کارو»! خلاصه احتمالاً دولت تصمیم گرفته بود بعد از قلعه‌نویی یه مربی خوب برای تیم ملی انتخاب کنه که ما پیوسته تو رادیو شل کن سفت کن‌های فدراسیون رو در مورد انتخاب سرمربی می‌شنیدیم. یه روز تصمیم گرفته شد کلمنته سرمربی شه. کلی روزنامه‌ها اعتراض کردن که این مربی خوبی نیست و از این حرفا. خلاصه آخرش کلمنته نشد و بعد نوبت افشین قطبی شد که داستان خیلی باحالی داره. این بنده‌خدا رو بهش گفتن تو مربی هستی ولی علی دایی رو انتخاب کردن. علی دایی که سایپا رو با بازی خودش قهرمان کرد و وقتی که تو سایپا فقط سرمربی بود و بازی نمی‌کرد نتونست کار خاصی بکنه. علی دایی که نسبتش به فوتبال مثل نسبت گوگوشه به موسیقی! علی دایی که وقتی با سایپا قهرمان شد روزنامه هم‌میهن اونو با آقای رفسنجانی تو سیاستمداری و حرفه‌ای بودن مقایسه کرد! و همه می‌دونیم که علی دایی بازیکن قدیمی خوبی بوده، سیاستمدار حرفه‌ای خوبی بوده (البته در ابعاد خودش) اما سرمربی خوبی نیست. دو ساعت نمیشه که اسطورهٔ بدون بازنشستگی فوتبال ایران با تیم ملی یک مساوی دیگه رو تجربه کرد.

اما نکته اینجاست که پشت همهٔ این اتفاقات چی وجود داره؟ روزنامه‌ها در این مورد حرف‌های زیادی زدن. مقل این که افشین قطبی فامیل فرح دیبا بوده. اما چیزی که من برام مهمه نکتهٔ دیگه‌ایه: شایسته ناسالاری! چرا باید علی دایی که تمام دنیا به‌خاطر بازی‌های خوبش بهش افتخار می‌کنه، با این که همه می‌دونن سرمربی خوبی نیست، سرمربی تیم ملی بشه؟ و فکر می‌کنید انگیزهٔ افشین قطبی برای ایران اومدنش چی بوده که حالا که دیگه سرمربی تیم ملی نشده از ایران رفته؟ بنده خدا افشین قطبی که خیلی آدم ساده‌ای بود! و حالا ما مردم موندیم با یه تیم ملی که سه تا از بهترین فوتبالیست‌های ایران حاضر نشدن تو اردوش شرکت کنن. و حالا ما موندیم و دعاهامون برای جام جهانی آینده که اگه بریم فکر کنم بهترین نتیجه‌هامون مساوی باشه: تخصص علی دایی!

داستان انتخاب مربی تیم ملی رو اینجا ببینید.

خیلی‌ها می‌گن ایرانی‌ها آدمای وطن‌پرستی هستن! خیلی‌ها هم می‌گن ایرانی‌ها آدمای خداپرستی هستن! ولی فکر کنم ایرانی‌ها آدمای خودپرستی هستن! فقط باید کمی صبر کنی ببینی وقتی موقعیتشو پیدا می‌کنن چه کار می‌کنن!

پیشنهاد می‌کنم علی دایی قبل از کاندید شدن برای رئیس جمهوری رئیس فدراسیون بشه تا شایستگی‌هاش بیشتر معلوم شه!

IT با شکلات کاکائویی فرق دارد

امروز صبح یکی از دوستانم به موبایلم زنگ زد و گفت که می‌خواد یه سیم‌کارت همراه اول ثبت‌نام کنه و ظاهراً نتونسته بود با کارت بانک ملی که خودش داشت ثبت‌نام رو انجام بده. من یه کارت پارسیان دارم که همون صبح امتحان کردیم و تنها مشکلی که داشت این بود که پول زیادی توش نبود. حدود ۸ صبح بود که اولین بار به من زنگ زد و دوباره ساعت ۱۱:۳۰ بود که گفت پول واریز کردم و من شروع کردم به ثبت‌نام سیم‌کارت.

سایتشون صبح خوب کار می‌کرد، اما نزدیکای ظهر که رفتم صفحه‌ها timeout می‌شدن. (انگار تو ایران سایت‌ها هم ظهر می‌رن برای ناهار و نماز!)

معمولاً تو سایت‌هایی که ما دیدیم یه دکمه می‌ذارن و اون دکمه تا وقتی که تیک licence agreement رو نزدی enable نمی‌شه، ولی اینجا یه لینک بود که بعد از کلی کلنجار فهمیدم این لینک تا وقتی تأیید رو تیک نزنی کار نمی‌کنه.

بعد از n بار تلاش، رسیدم به قسمت بانک. اطلاعات رو که وارد کردم نوشت: «ثبت نام با موفقیت انجام نشد.لطفا دوباره سعی نمایید.»

اینم از اینترنتی کردن سیم‌کارت. سیم‌کارتی که بعد از خریدنش تازه دردسرهای سر و کله زدن با خود خط، پرداخت نشدن بی‌علت قبض‌ها، قطع شدن عجیب و غریب خط‌ها، سوختن سیم‌کارت‌ها، تغییر غیرمنطقی تعرفه‌ها، مشکلات بازار گوشی‌ها و چندتا چیز دیگه که یاد نمیاد، شروع می‌شه.

یه چند سالیه که تب IT همه جا تو مملکت رو گرفته. همه می‌خوان برای کسب و کارشون سرویس‌ها CRM و ERP و از این چیزا راه بندازن (البته وقتی با مدیراشون صحبت می‌کنی، می‌فهمی که یه وب‌سایت برای شرکتشون می‌خوان نه چیز دیگه). از همه هم بدتر دولته که از خرید سیم کارت تا شرکت در انتخابات رو می‌خواد اینترنتی کنه.

انجام این کارا ذاتاً بد نیست. هیچ اشکالی هم نداره که مدیر یه شرکت فرق CRM و وب‌سایت رو ندونه. قسمت بد قضیه اینه که اکثر شرکت‌ها فکر می‌کنن استقرار IT همون سایت ساختنه. فکر می‌کنن ERP نصب کردن همون Ms Office نصب کردنه. در حالی که وقتی IT تو یه شرکت مستقر می‌شه ممکنه حتی چارت سازمانی اون شرکت تغییر کنه. البته هیچ‌وقت به بخش خصوصی نمی‌شه ایرادی گرفت و از اونا نمی‌شه انتظاری داشت.

اما دولت! وقتی تمام اینترنت ایران برای اینکه عملیات فیلتر کردن انجام بشه از یه جا بگیریم و با کم بودن سرعت اون و گرون بودن تعرفه‌های اون نذارن ضریب نفوذش به حد مناسبی برسه، چطور باید انتظار داشت که مردم بتونن از طریق اینترنت از خدمات دولت بهره‌مند بشن و از طرف دیگه ناکارآمدی مسئولان دولتی باعث می‌شه هزینه‌های بالای پروژه‌های IT تو چاه ریخته شه و کلی هزینه بشه و هیچ کاری انجام نشه.

همهٔ این مشکلات از یک هستهٔ اصلی نشأت می‌گیره و اونم اینه که «توسعه در حوزهٔ IT باید همه جانبه باشد». درسته که IT یه ابزاره، اما این ابزار به چه دلیل ظهور پیدا کرده و تو دنیا داره پیشرفت می‌کنه؟ چون چشم‌اندازی ایده‌آل از آیندهٔ زندگی ترسیم شده و این چشم انداز نیازی رو بوجود آورده و این نیاز IT رو بوجود آورده و علاوه بر این خود IT با اومدنش بسیاری از ذهنیت‌ها رو عوض کرد که پیش‌بینی نشده بود. چرا قبول کردیم که برای ساختمون‌هامون پی درست کنیم ولی برای IT حاضر نیستیم چنین کاری کنیم؟

نکتهٔ آخر اینه که لزوماً IT برای هر جایی راه‌حل مناسب نیست، ولی چون ما IT رو با شکلات کاکائویی اشتباه گرفتیم فکر می‌کنیم باید شرکتمون رو شکلاتی کنیم تا پولدار شیم!